تبلیغات
وبلاگ تاریخی کوروش بزرگ
چم و پیشینه  

     گاهان‌بار یا گهنبار واژه‌ای است که در پهلوی به آن گاسانبار گویند. گاهان‌بار از باارزشترین جشن‌های زرتشتیان است که با ارزشترین آرمان آنها، بار دادن به چم بخشش و داد و دهش و ایجاد همبستگی و همازوری در هازمان است. افزون بر این زرتشتیان در این جشن‌ها به ستایش اهورامزدا و سپاسگزاری از او به شوند آفریده‌های نیکش می‌‌پردازند. موبد آفرینگان گهنبار می‌‌خواند و بر توانگر و ناتوان بایسته است که در این آیین باشنده شوند.


     گاهنبارها با پیشه کهن ایرانیان که همان کشاورزی و دامداری پیوست دارند . گهنبار در آغاز جشن کشاورزی بوده است‌. هر کدام از گهنبارها‌، برابر با زمانی است که دیگرگونی سودمند برای کشاورزان رخ می‌‌داده و این همراه با خود جشن و شادی آورده است‌. جشن هر کدام از گهنبارها پنج روز به درازا می‌‌کشد. و ...

چم و پیشینه

       گاهان‌بار یا گهنبار واژه‌ای است که در پهلوی به آن گاسانبار گویند. گاهان‌بار از باارزشترین جشن‌های زرتشتیان است که با ارزشترین آرمان آنها، بار دادن به چم بخشش و داد و دهش و ایجاد همبستگی و همازوری در هازمان است. افزون بر این زرتشتیان در این جشن‌ها به ستایش اهورامزدا و سپاسگزاری از او به شوند آفریده‌های نیکش می‌‌پردازند. موبد آفرینگان گهنبار می‌‌خواند و بر توانگر و ناتوان بایسته است که در این آیین باشنده شوند.


       گاهنبارها با پیشه کهن ایرانیان که همان کشاورزی و دامداری پیوست دارند . گهنبار در آغاز جشن کشاورزی بوده است‌. هر کدام از گهنبارها‌، برابر با زمانی است که دیگرگونی سودمند برای کشاورزان رخ می‌‌داده و این همراه با خود جشن و شادی آورده است‌. جشن هر کدام از گهنبارها پنج روز به درازا می‌‌کشد.

        گهنبارها جشن بزرگداشت آفرینش هستند زیرا در استوره های زرتشتی جهان در 7 نوبت آفریده شده است. نخست آسمان، سپس آب‌، سوم زمین، چهارم گیاه، پنجم جانور، ششم انسان‌، هفتم آتش. شش گهنبار جشن پاسداشت این آفریده هاست و به همین سبب برخی دانشمندان نوروز را به آخرین آفرینش یعنی آتش و بزرگداشت آن همبسته می‌‌دانند. این آفرینش‌ها در ویزارش پهلوی و پازند و فارسی آفرینگان گهنبار نیز آمده است.


شش گهنبار سال


1 – میدیوزرم گاه : (میان بهار)
این واژه در اوستا maidyoi.zaremaya « میدیو» به چم میان و« زرم» به چم بهار و در پهلوی medyozarm آمده است. این گهنبار که گاه آفرینش آسمان است‌، از روز خور تا دی بمهر ایزد یعنی روز یازدهم تا پانزدهم اردیبهشت ماه باستانی (10 تا 14 اردیبهشت ماه خورشیدی‌) برپا می‌‌شود. زمان این گاهانبار‌، زمان رشد و نمو گیاهان و فروغ گرفتن کشاورزی است‌.


2 – میدیوشهم گاه : (میان تابستان)
این واژه در اوستا maidyoi.sam («مئیدیو» به چم میان و«شمه» به چم تابستان) و در پهلوی medyosam آمده است.این جشن در میان تابستان بزرگ 7 ماهه قرار می‌‌گیرد و آن را با جنبش تابستانی یکی گرفته اند. دومین گهنبار سال از خیر ایزد و ماه تیر آغاز شده و تا روز دی به مهر به چم از یازدهمین تا پانزدهمین روز تیرماه باستانی (8 تا 12 تیر ماه خورشیدی ) پایداشت دارد. در این گاهان‌بار آب آفریده شده است. درازای نخستین گهنبار سال تا این جشن 60 روز است.


3 – پیته شهیم گاه یا پیتی شهم گاه : ([جشن] گردآوری غله)
این واژه در اوستا paitis.hahya و در پهلوی pedishah آمده است. این گهنبار که گاه آفرینش زمین است، از روز اشتاد تا انارام ایزد یعنی بیست و ششمین روز تا سی امین روز شهریور ماه باستانی ( 21 تا 25 شهریور ماه خورشیدی ) برپا می‌‌شود. زمان این گاهانبار آخر تابستان بزرگ است که برابر با پایان مهر ماه کنونی است و هنگام برداشت دسترنج تابستانی و خرمن است. درازای دومین گهنبار سال تا این جشن 75 روز است.


4- ایاسرم یا ایاثرم‌گاه : ([جشن] بازگشت به خانه)
این واژه در اوستا ayatrima و در پهلوی aya.srim آمده است. این گهنبار گاه آفرینش گیاهان است و از روز اشتاد تا انارام ایزد یعنی از روز بیست و ششم تا سی‌ام مهر ماه باستانی ( 20 تا 25 مهر ماه خورشیدی ) برپا می‌‌شود. این گاهانبار ، با چهره‌ی پیشین 30 روز دوری دارد. ایاسرم‌گاه زمانی است که چوپانان با گله خود پیش از آمدن سرما از چراگاه های تابستانی به خانه باز می‌‌گردند‌.


5- میدیاریم گاه یا میدیارم گاه : (میانه‌ی سال یعنی میانه‌ی زمستان)
این واژه در اوستا maidyairyaو در پهلوی medyarim آمده است. این گهنبار گاه آفرینش جانوران است و از روز مهر تا ورهرام ایزد از ماه دی یعنی از روز شانزدهم تا بیستم دی ماه باستانی (10 تا 14 دی ماه خورشیدی‌) برپا می‌‌شود. درازنای این گاهانبار، با چهره‌ی پیشین 80 روز است.

6- همس‌پت‌مدیم گاه : ( احتمالا به چم «حرکت همه‌ی سپاه»)
این واژه در اوستا به گونه‌ی hamaspatmardaya و در پهلوی به گونه‌یhamaspahmedim آمده است. این گهنبار که گاه آفرینش انسان است، از روز اهنود تا وهیشتوایش درست پنج روز پایان سال ( 25 تا 29 اسفند ماه خورشیدی ) برپا می‌‌شود. این گهنبار 75 روز پس از چهره ی پیشین برپا می‌‌شود.این 5 روز را «پنجه‌ی بزرگ» نیز می‌‌نامند. زرتشتیان باور دارند که در این 5 روز فروهرهای در گذشتگان برای سرکشی بازماندگان خود فرود می‌‌آیند‌.



گهنبارها در اوستا
از چهار آفرینگان در خرده اوستا‌، یکی به نام آفرینگان گهنبار نامگذاری شده است‌. این آفرینگان که به همراه اوستاهای دیگر در جشن های شش گانه‌ی سال خوانده می‌‌شود‌، بخشی است از هادخت نسک و در مورد بزرگی و والایی این شش جشن سخن می‌‌گوید‌. در بندهای 7 – 12 آفرینگان گهنبار‌، ماه و روزبرگزاری جشن‌ها و نیز درازنای آنها از یکدیگر روشن شده است‌.

گهنبارها در متون پهلوی
در همه کتاب‌های پهلوی بارها از گهنبارها یاد شده است و به جای آوردن آیین های دینی در این جشن ها دارای پاداش بزرگ یاد شده و دوری از آنها نیز گناهی بزرگ دانسته شده است . در آغاز بخش 25 بندهش که از گاهشمار مزدیسنا یاد شده آمده است :«‌آفرینش جهان از من (اهورامزدا ) در 365 روز ، که از شش گهنبار سال باشد ، انجام گرفت».
در روایات داراب بنای این جشن‌ها را به جمشید نسبت داده اند‌.
در بندهش آمده است : «اگر کسی در سال یکبار به گاهان بار برود بر کارهای نیکی که کرده است افزوده خواهد شد.»



برچسب ها : گاهان بار , گهنبار , زرتشت , زرتشتیان , اهورامزدا , کشاورزی , دامداری , آسمان , آب , زمین , گیاه , جانور , انسان , آتش , نوروز , پهلوی , پازند , فارسی , اوستا , بها , تابستان , میدیوزرم گاه , خور , دی بمهر , میدیوشهم گاه , خیر , تیر , پیته شهیم گاه , پیتی شهم گاه , گردآوری غله , اشتاد , انارم , ایاثرم گاه , میدیاریم گاه , میدیارم گاه , همس پت مدیم گاه , داراب ,

آمار بازید

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبلیغات

ADS

ADS

ADS

مطالب علمی

وبلاگ مهندسی مکانیک و هوافضا

ADS
ADS

نویسندگان

نظرسنجی

اگر بنا باشد تندیسی برای گرامیداشت كوروش بزرگ در ایران برپا گردد، چه طرحی را برای این تندیس پیشنهاد می كنید؟

درباره ما


وبلاگ تاریخی کوروش بزرگ

درباره تاریخ پر افتخارمان بیشتر بدانیم

.
ایجاد کننده وبلاگ : babak


امکانات

?

پیچک

script language="javascript" type="text/javascript" src="http://mehrdaddesign.com/data/advertisment/jquery.js">